Արտաքինից՝ փայլուն, դիպչելիս՝ կպչուն, մեղրից, ընկույզից և շերտավոր խմորից պատրաստված այս քաղցր ուտեստը բավականին աշխատատար աղանդեր է: Հայաստանի որոշ շրջաններում փախլավա պատրաստելը փորձություն էր հարսնացուի համար։ Եթե նա կարողանար ինքնուրույն՝ առանց որևէ մեկի օգնության հաղթահարել այս փորձությունը, համարվում էր, որ կկարողանա հաղթահարել առօրյա ցանկացած աշխատանք: Այս հոդվածում չենք պատմի, թե ինչպես հաջող ամուսնանալ, սակայն կփորձենք սովորեցնել պարզապես բերանում հալվող, փխրուն փախլավա պատրաստել: Անմիջապես զգուշացնենք՝ դիետա պահողներին խորհուրդ չի տրվում կարդալ այս հոդվածը։ Փախլավան չափազանց բարձր կալորիականությամբ աղանդեր է, միևնույն ժամանակ մեկ կտորով կարելի է բավարարվել միայն այն դեպքում, եթե այն վերջինն էր:
Բովանդակություն
Փախլավայի պատմությունը
Հստակ հայտնի չէ, թե որտեղից է փախլավան առաջացել։ Ոմանք ասում են, որ անունը ծագմամբ Մոնղոլիայից է: Այնտեղ baγla բառը նշանակում է «փաթաթել»: Մյուսները հղում են կատարում հին հունական արձանագրություններում քաղցրավենիքի մասին հիշատակմանը: Հայկական տարբերակում խոսվում է տեղացի մի խոհարարի մասին։ Իբրև թե նա մի օր այնքան է տարվել խմորը գրտնակելով, որ այն ապակու պես բարակ ու թափանցիկ է դարձել։ Արդյունքում ստացվել է համեղագույն փախլավա։ Այդ ժամանակվանից տաղանդավոր խոհարարի բաղադրատոմսը բանավոր փոխանցվել է երիտասարդ սերունդներին և պահպանվել մինչ օրս:
Կա ևս մի լեգենդ. մի օր քմահաճ սուլթանը ցանկանում է ինչ-որ յուրահատուկ քաղցրավենիք փորձել: Հայ կին-խոհարարը չի շփոթվում և պատրաստում է քառանկյունիների տեսքով մեղրով և ընկույզով խմորեղենը։ Այնուհետև տեղի է ունենում հետևյալ երկխոսությունը.
-Ահա ձեր քաղցրավենիքը, օ՜ սուլթան: Համոզված եմ, որ այն ձեզ դուր կգա:
Սուլթանը փորձում է խմորեղենը և անթաքույց հրճվանքով՝ փափուկ բարձերին հենված՝ ասում.
-Պահ-պահ-պա՜հ։ Լա՜վ ա։
«Պա՜հ» բացականչությունը նշանակում է ծայրաստիճան բավարարվածություն: Իսկ «լավ ա» հայերենից թարգմանաբար նշանակում է «հրաշալի, հիասքանչ»։
Սուլթանի վեզիրները, որոնց նույնպես մի-մի կտոր բաժին է ընկնում, հիացած արձագանքում են․
- Պա՜հ։ Լա՜վ ա։
Այդ ժամանակվանից ի վեր այս աղանդերը անվանում են փախլավա։ Աստիճանաբար այն հայտնի է դառնում ոչ միայն Հայաստանում, այլ նաև արևելյան այլ երկրներում, որտեղ մինչ օրս փախլավան պատրաստվում է հայ խոհարարի հին բաղադրատոմսով։
![](https://move2armenia.am/wp-content/uploads/2023/09/pdtqtvmfiqu-1280x853.jpg)
Լուսանկարը՝ sun9-72.userapi.com
Փախլավայի բաղադրիչները
Արևելյան այս քաղցրավենիքը պատրաստելու համար ձեզ հարկավոր է.
- ալյուր - 300 գ
- կարագ - 250 գ
- ձու (դեղնուցը խմորի մեջ) - 3 հատ
- ձու (սպիտակուց) - 2 հատ
- թթվասեր - 200 գ
- սոդա - 1 թեյի գդալ
- մանրացված ընկույզ - 800 գ
- շաքարավազ - 2,5 բաժակ
- վանիլային շաքար - 1 թեյի գդալ
- մեղր - 1,5 թեյի գդալ
- զարդարելու համար ընկույզի միջուկի կեսերը - 1 բաժակ։
![](https://move2armenia.am/wp-content/uploads/2023/09/pexels-rdne-stock-project-8964242-2500x1667.jpg)
Լուսանկարը՝ RDNE Stock նախագիծ
Պատրաստման բաղադրատոմսը՝ քայլ առ քայլ
Փախլավան շատ համեղ խմորեղեն է։ Թեև բարդ է, սակայն կարելի է այն պատրաստել տանը՝ խոհանոցում։
- Ալյուրը մաղում ենք ու վրան ավելացնում մի տուփ սառը կարագ։ Խառնում ենք մինչև միատարր զանգված ստանանք:
- Խմորին ավելացնում ենք 2 ձվի դեղնուց։
- Մեկ թեյի գդալ սոդան մարում ենք թթվասերի մեջ՝ մանրակրկիտ խառնելով։ Հաջորդիվ՝ թթվասերը խառնում ենք խմորին։
- Եկեք սկսենք ամենադժվար մասը: Խառնուրդը հունցում ենք ձեռքերով՝ մեկ ամբողջական զանգված ստանալով։ Խմորը դնում ենք ափսեի մեջ, որպեսզի հանգստանա՝ ծածկելով խոհանոցային սրբիչով։
- Մաքրած և աղացած ընկույզին նախ ավելացնում ենք մեկուկես բաժակ շաքարավազ, ապա կես թեյի գդալ վանիլային շաքար: Մանրակրկիտ խառնում ենք։
- Առաջին մասին ավելացնում ենք մնացած ընկույզները և ևս մի բաժակ շաքարավազ ու կես թեյի գդալ վանիլային շաքար։ Կրկին լավ խառնում ենք։
- Շաքարավազով ընկույզներին ավելացնում ենք երկու ձվի սպիտակուց, որոնք մնացել են խմորին ավելացված դեղնուցներից։ Կրկին լավ խառնում ենք։
- Հանգստացած խմորը բաժանում ենք չորս մասի։
- Առաջին մասը գրտնակում ենք և տեղափոխում թխման թավայի վրա։ Խմորի ավելցուկները կտրում ենք:
- Խմորի առաջին շերտի վրա դնում ենք ընկույզի միջուկը։ Այս պահին անհրաժեշտ է պատրաստված ողջ միջուկի մոտ մեկ երրորդը:
- Խմորի երկրորդ շերտը գրտնակում ենք և նույնպես տեղափոխում թխման թավայի վրա՝ դրանով ծածկելով միջուկը։ Այնուհետև դրա վրա լցնում ենք միջուկի ևս մի շերտ, ծածկում ենք խմորի երրորդ շերտով և վրան կրկին լցնում միջուկը։
- Խմորի չորրորդ շերտը վերջնական տեսք է տալիս յուրահատուկ թխվածքին։ Սուր ու լայն դանակով սկզբում երկայնքով, ապա անկյունագծով կտրատում ենք փախլավան։
- Մեկ ձվի դեղնուցը հարում ենք և վրձնով քսում փախլավայի վերին շերտին։
- Յուրաքանչյուր քառանկյան մեջտեղում դնում ենք ընկույզի միջուկների կեսերը:
- Խմորը 20 րոպեով դնում ենք նախապես 200 աստիճան տաքացրած ջեռոց՝ մինչև ոսկեգույն դառնալը։
- Մինչ փախլավան թխվում է, խառնեք մեկուկես թեյի գդալ մեղրը նույնքան ջրի հետ։
- Առանց ջեռոցն անջատելու հանում ենք թավան։ Ոսկեգույն փախլավային զգուշորեն քսում ենք մեղրի օշարակը, որպեսզի օշարակը թափանցի կտորների միջև ընկած հատվածներ և կրկին ուղարկում ենք ջեռոցի մեջ ևս տասը րոպեով։
- Խմորեղենը հանում ենք ջեռոցից ու թողնում, որ հովանա։ Այնուհետև կտրում ենք արդեն իսկ կտրատված հատվածների երկայնքով և մատուցում։
![](https://move2armenia.am/wp-content/uploads/2023/09/photo_5444872200717978981_y-1-1279x959.jpg)
Լուսանկարը՝ Վերա Գերասիմովա
Հայկական մեղրով փախլավան պատրաստ է։ Թեյ կամ սուրճ եփեք և հրավիրեք հյուրերին (գուցե նաև խնամիներին։ Փորձությունը անպայման կհաղթահարեք)։
Լավ կլինի փախլավան մենակ չուտեք, որպեսզի հետո մեզ չմեղադրեք կշեռքի վրա աճող թվերի համար։ Բարի ախորժակ։
Կարող է հետաքրքիր լինել․ խոհարարության անվճար դասեր Move2Armenia Culture. Հետևեք կայքի հայտարարություններին։
Իգոր
03.09.2023 в 20:23Աճուկ. Լավա! Հետաքրքիր պատմություն
Ավելացնել մեկնաբանություն